Historia przewodnictwa

Pierwsze wejścia na większość poważnych szczytów Tatr i Alp odbywały się w zespołach prowadzonych przez przewodników. Korzystanie z usług przewodników podczas wyjść w góry jest w Europie Zachodniej do dzisiaj czymś powszechnym. Niestety, przewodnictwo polskie za czasów komunizmu zostało „przesterowane” na obsługę dużych grup, bo indywidualne działania praktycznie nie były akceptowane przez system. Wejścia na wymagające technicznie szczyty, na które przewodnicy tatrzańscy prowadzili gości jeszcze w XIX wieku, stały się marginesem praktyki przewodnickiej.

Przewodnicy w Polsce zaczęli być utożsamiani z prowadzeniem grup i pełnieniem funkcji głównie dydaktycznych. Kiedy Polska tkwiła za żelazną kurtyną, przewodnictwo alpejskie jako profesja rozwijało się i w latach sześćdziesiątych powstał międzynarodowy standard szkolenia oraz certyfikowania przewodników. Od niemieckiej i francuskiej nazwy Międzynarodowej Federacji Związków Przewodnickich powstały skróty, którymi potocznie określa się kwalifikacje międzynarodowych przewodników: IVBV i UIAGM.

Po 1989 roku polscy przewodnicy zainteresowani przewodnictwem technicznym i powrotem do tradycji nawiązali kontakt z przewodnikami w Alpach i zaczęli pracować na rzecz spełnienia wymagań niezbędnych do uzyskania międzynarodowych uprawnień IVBV. Polskie Stowarzyszenie Przewodników Wysokogórskich zostało pełnoprawnym członkiem IVBV w roku 2000 – od tego czasu szkoli i certyfikuje polskich międzynarodowych przewodników wysokogórskich. Standard IVBV jest obecnie oficjalnie uznawany w ponad dwudziestu krajach świata – od Peru, Argentyny i Kanady, przez kraje alpejskie aż do Słowenii i Słowacji, a kolejnych kilkanaście krajów stara się o dołączenie do tego elitarnego grona. Na świecie nie ma alternatywnego standardu szkolenia przewodników górskich – niektóre kraje mają kwalifikacje lokalne jako równoległe do międzynarodowych, ale siłą rzeczy obowiązują one jedynie w kraju, który je wystawił.

fot. arch . A.Sokołowski
fot. Andrzej Sokołowski
fot. Andrzej Sokołowski